ความหมายและหลักการใช้ อักษรย่อ ในภาษาไทย
ในภาษาไทยมีการใช้คำย่อ หรือที่เรียกว่า “รัสพจน์” ซึ่งหมายถึงการย่อคำให้สั้นลง เพื่อความสะดวกและรวดเร็วในการสื่อสาร เราสามารถพบเห็นอักษรย่อได้ทั่วไปในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นในเอกสารราชการ ป้ายประกาศ หรือแม้กระทั่งในบทเรียน การทำความเข้าใจอักษรย่อและคำเต็มจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้สามารถสื่อสารและตีความได้อย่างถูกต้อง บทความนี้ได้รวบรวมอักษรย่อที่สำคัญ ๆ ในหมวดหมู่ต่าง ๆ ไว้อย่างครบถ้วน เพื่อเป็นแหล่งข้อมูลสำหรับนักเรียนและผู้ที่สนใจ
อักษรย่อ คืออะไร
อักษรย่อ หรือ คำย่อ คือการนำพยัญชนะต้นของแต่ละพยางค์ในคำเต็มมาใช้แทน โดยมีเครื่องหมายมหัพภาค (.) กำกับท้ายอักษรย่อแต่ละตัว หรือท้ายอักษรย่อตัวสุดท้ายเพียงจุดเดียว หลักการสร้างอักษรย่อมีดังนี้:
- การใช้พยัญชนะต้นของพยางค์หน้า: เช่น โรงพยาบาล ย่อเป็น รพ. , จังหวัด ย่อเป็น จ.
- การใช้พยัญชนะต้นของทุกพยางค์: หากเป็นคำประสมหลายคำ อาจใช้พยัญชนะต้นของทุกคำ เช่น คณะรัฐมนตรี ย่อเป็น ครม.
- การย่อคำที่ซับซ้อน: หากคำย่อซ้ำกับคำอื่น อาจใช้พยัญชนะถัดไป หรือพยัญชนะท้ายของพยางค์มาประกอบ เพื่อให้เกิดความแตกต่าง
การเรียนรู้หลักการเหล่านี้จะช่วยให้นักเรียนสามารถเข้าใจและจดจำอักษรย่อต่าง ๆ ได้ง่ายขึ้น
รวมรายการอักษรย่อยอดนิยม
นอกจากการรวบรวมอักษรย่อตามหมวดหมู่แล้ว ผมยังได้จัดทำรายการอักษรย่อที่น่าสนใจและพบบ่อย เพื่อให้นักเรียนได้เลือกศึกษาเพิ่มเติมตามความสนใจ ดังนี้
- 100 อักษรย่อที่พบบ่อยที่สุด
- 200 อักษรย่อไทยที่ควรรู้จัก
- อักษรย่อที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา
- อักษรย่อหน่วยงานราชการและองค์กรต่าง ๆ
ตัวอย่างอักษรย่อตามหมวดหมู่
อักษรย่อทั่วไป
- ร.พ. = โรงพยาบาล
- ขรก. = ข้าราชการ
- ปชส. = ประชาสัมพันธ์
- ภ.ง.ด. = ภาษีเงินได้
- โทร. = โทรศัพท์
- ร. = รัชกาล
- ป.ล. = ปัจฉิมลิขิต
- กม. = กฎหมาย
- พ.ร.บ. = พระราชบัญญัติ
- พ.ร.ฎ. = พระราชกฤษฎีกา
- พรก. = พระราชกำหนด
- รธน. = รัฐธรรมนูญ
- นร. = นักเรียน
- นศ. = นักศึกษา
- จนท. = เจ้าหน้าที่
- สต. = สตางค์
- บ. = บาท
- ห.ส.น. = ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล
ตำแหน่งทางวิชาการและอาชีพ
- อ. = อาจารย์
- ผศ. = ผู้ช่วยศาสตราจารย์
- รศ. = รองศาสตราจารย์
- ศจ. = ศาสตราจารย์
- ดร. = ด็อกเตอร์
- ผอ. = ผู้อำนวยการ
- น.พ. = นายแพทย์
- พ.ญ. = แพทย์หญิง
- ท.พ. = ทันตแพทย์
- ท.ญ. = ทันตแพทย์หญิง
หน่วยงานราชการและองค์กร
- ศธ. = กระทรวงศึกษาธิการ
- มท. = กระทรวงมหาดไทย
- ครม. = คณะรัฐมนตรี
- ส.ส. = สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
- ธกส. = ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร
- ททท. = การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
- ปตท. = การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย
- กฟผ. = การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
- กฟภ. = การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
- อย. = สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
ยศทหารและตำรวจ
- ตร. = ตำรวจ
- สน. = สถานีตำรวจนครบาล
- ต.ช.ด. = ตำรวจตระเวนชายแดน
- ผบ.สูงสุด = ผู้บัญชาการทหารสูงสุด
- ผบ.ทบ. = ผู้บัญชาการทหารบก
- ผบ.ทร. = ผู้บัญชาการทหารเรือ
- ผบ.ทอ. = ผู้บัญชาการทหารอากาศ
- ป.ป.ส. = คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด
ตารางรวมอักษรย่อในภาษาไทย (ก-ฮ)
| อักษรย่อ | คำเต็ม |
|---|---|
| ก | |
| ก. | กรัม, คำกริยา |
| ก.ค. | สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครู, กรกฎาคม |
| ก.พ. | กุมภาพันธ์ |
| ก.ย. | กันยายน |
| ก.ล.ต. | คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ |
| กก. | กรรมการ, กิโลกรัม, คณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร |
| กกต. | คณะกรรมการการเลือกตั้ง |
| กกท. | การกีฬาแห่งประเทศไทย |
| กคช. | การเคหะแห่งชาติ |
| กทพ. | การทางพิเศษแห่งประเทศไทย |
| กทม. | กรุงเทพมหานคร |
| กนอ. | การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย |
| กบข. | กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ |
| กปน. | การประปานครหลวง |
| กปภ. | การประปาส่วนภูมิภาค |
| กฟน. | การไฟฟ้านครหลวง |
| กฟผ. | การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย |
| กฟภ. | การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค |
| กม. | กิโลเมตร |
| กศน. | กรมการศึกษานอกโรงเรียน |
| กษ. | กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ |
| กสท. | การสื่อสารแห่งประเทศไทย |
| กห. | กระทรวงกลาโหม |
| กอ.รมน. | กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน |
| ข | |
| ขสมก. | องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ |
| ค | |
| ค. | คำคุณศัพท์ |
| ค.ร.น. | คูณร่วมน้อย |
| ค.ศ. | คริสต์ศักราช |
| คค. | กระทรวงคมนาคม |
| คตง. | คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน |
| ครม. | คณะรัฐมนตรี |
| จ | |
| จ. | จังหวัด, วันจันทร์ |
| จ.ศ. | จุลศักราช |
| จ.ส.อ. | จ่าสิบเอก |
| จนท. | เจ้าหน้าที่ |
| จยย. | จักรยานยนต์ |
| ฉ | |
| ฉ. | ฉบับ |
| ช | |
| ชม. | ชั่วโมง |
| ซ | |
| ซ. | เซลเซียส, ซอย |
| ซม. | เซนติเมตร |
| ด | |
| ด.ช. | เด็กชาย |
| ด.ญ. | เด็กหญิง |
| ดร. | ดอกเตอร์ (ผู้จบปริญญาเอก) |
| ต | |
| ต. | ตำบล |
| ต.ค. | ตุลาคม |
| ตชด. | ตำรวจตระเวนชายแดน |
| ตม. | กองตรวจคนเข้าเมือง |
| ตร. | ตำรวจ, ตาราง (เช่น ตารางวา) |
| ถ | |
| ถ. | ถนน |
| ท | |
| ททท. | การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย |
| ทบ. | กองทัพบก |
| ทพ. | ทันตแพทย์ |
| ทพญ. | ทันตแพทย์หญิง |
| ทร. | กองทัพเรือ |
| ทอ. | กองทัพอากาศ |
| ทอท. | การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย |
| ทูลเกล้าฯ | ทูลเกล้าทูลกระหม่อม |
| โทร. | โทรศัพท์ |
| ธ | |
| ธ. | ธนาคาร |
| ธ.ค. | ธันวาคม |
| ธกส. | ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร |
| ธปท. | ธนาคารแห่งประเทศไทย |
| ธอส. | ธนาคารอาคารสงเคราะห์ |
| น | |
| น. | คำนาม, ทิศเหนือ, นาฬิกา |
| น.บ. | นิติศาสตรบัณฑิต |
| น.ศ. | นักศึกษา |
| น.ส. | นางสาว |
| น.สพ. | นายสัตวแพทย์ |
| น.อ. | นาวาเอก, นาวาอากาศเอก |
| นพ. | นายแพทย์ |
| นร. | นักเรียน |
| นศท. | นักศึกษาวิชาทหาร |
| นสพ. | หนังสือพิมพ์ |
| บ | |
| บ. | บริษัท, บาท, บ้าน |
| บ.ก. | บรรณาธิการ |
| บขส. | บริษัท ขนส่ง จำกัด |
| ป | |
| ป. | ประถมศึกษา, เปรียญ |
| ป.ล. | ปัจฉิมลิขิต |
| ป.ป.ส. | สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด |
| ปชส. | ประชาสัมพันธ์ |
| ปณ. | ที่ทำการไปรษณีย์ |
| ปตท. | การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย |
| ปธน. | ประธานาธิบดี |
| ปวช. | ประกาศนียบัตรวิชาชีพ |
| ปวส. | ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง |
| ปอ. | รถโดยสารประจำทางปรับอากาศ |
| โปรดเกล้าฯ | โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม |
| ผ | |
| ผกก. | ผู้กำกับการ |
| ผจก. | ผู้จัดการ |
| ผญบ. | ผู้ใหญ่บ้าน |
| ผบ. | ผู้บังคับการ, ผู้บัญชาการ |
| ผวจ. | ผู้ว่าราชการจังหวัด |
| ผศ. | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ |
| ผอ. | ผู้อำนวยการ |
| พ | |
| พ.ค. | พฤษภาคม |
| พ.ต.อ. | พันตำรวจเอก |
| พ.ท. | พันโท |
| พ.ย. | พฤศจิกายน |
| พ.ร.ก. | พระราชกำหนด |
| พ.ร.ฎ. | พระราชกฤษฎีกา |
| พ.ร.บ. | พระราชบัญญัติ |
| พ.ศ. | พุทธศักราช |
| พ.อ. | พันเอก |
| พญ. | แพทย์หญิง |
| พล.ต.อ. | พลตำรวจเอก |
| พล.อ. | พลเอก |
| ภ | |
| ภ. | ภาพยนตร์, ภาค |
| ภ.ง.ด. | ภาษีเงินได้ |
| ภ.พ. | ภาษีมูลค่าเพิ่ม |
| ภก. | เภสัชกร |
| ภกญ. | เภสัชกรหญิง |
| ม | |
| ม. | มหาวิทยาลัย, มัธยมศึกษา, เมตร, หมู่บ้าน |
| ม.ค. | มกราคม |
| ม.จ. | หม่อมเจ้า |
| ม.ร.ว. | หม่อมราชวงศ์ |
| ม.ล. | หม่อมหลวง |
| มท. | กระทรวงมหาดไทย |
| มอก. | สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม |
| มิ.ย. | มิถุนายน |
| มี.ค. | มีนาคม |
| เม.ย. | เมษายน |
| ร | |
| ร. | รัชกาล |
| ร.ด. | รักษาดินแดน |
| ร.ต.อ. | ร้อยตำรวจเอก |
| ร.ร. | โรงเรียน |
| ร.อ. | ร้อยเอก, เรือเอก, เรืออากาศเอก |
| รธน. | รัฐธรรมนูญ |
| รปภ. | รักษาความปลอดภัย |
| รพ. | โรงพยาบาล |
| รพช. | สำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบท |
| รฟท. | การรถไฟแห่งประเทศไทย |
| รมช. | รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวง |
| รมว. | รัฐมนตรีว่าการกระทรวง |
| รร. | โรงแรม |
| รศ. | รองศาสตราจารย์ |
| รสก. | รัฐวิสาหกิจ |
| ล | |
| ล. | ลิตร |
| ลบ.ซม. | ลูกบาศก์เซนติเมตร |
| ว | |
| ว. | วิทยุ, วิทยาลัย, คำวิเศษณ์ |
| ว/ด/ป | วัน เดือน ปี |
| วท.บ. | วิทยาศาสตรบัณฑิต |
| วปอ. | วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร |
| ศ | |
| ศ. | ศาสตราจารย์, วันศุกร์ |
| ศก. | กรมศุลกากร |
| ศธ. | กระทรวงศึกษาธิการ |
| ศศ.บ. | ศิลปศาสตรบัณฑิต |
| ส | |
| ส.ค. | สิงหาคม |
| ส.ค.ส. | ส่งความสุขปีใหม่ |
| ส.ต. | สตางค์ |
| ส.ว. | สมาชิกวุฒิสภา |
| ส.ส. | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร |
| สกว. | สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย |
| สคบ. | สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค |
| สตง. | สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน |
| สธ. | กระทรวงสาธารณสุข |
| สน. | สถานีตำรวจนครบาล |
| สนง. | สำนักงาน |
| สปก. | สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม |
| สพฐ. | สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (แก้ไขจาก สปช.) |
| สมอ. | สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม |
| สวทช. | สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ |
| สศช. | สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ |
| สสวท. | สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี |
| เสธ. | เสนาธิการ |
| ห | |
| ห.ร.ม. | ตัวหารร่วมมาก |
| หจก. | ห้างหุ้นส่วนจำกัด |
| หน. | หัวหน้า |
| อ | |
| อ. | อาจารย์, อำเภอ, วันอังคาร, คำอุทาน |
| อ.บ. | อักษรศาสตรบัณฑิต |
| อ.ส.ม.ท. | องค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย |
| อก. | กระทรวงอุตสาหกรรม, อัยการ |
| อตก. | องค์การตลาดเพื่อเกษตรกร |
| อบจ. | องค์การบริหารส่วนจังหวัด |
| อบต. | องค์การบริหารส่วนตำบล |
| อย. | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา |
| ฮ | |
| ฮ. | เฮลิคอปเตอร์ |
| ฮ.ศ. | ฮิจเราะห์ศักราช |
นี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของอักษรย่อที่มีใช้ในภาษาไทยเท่านั้น หากนักเรียนต้องการค้นหาคำย่อเพิ่มเติม สามารถใช้เครื่องมือ ค้นหาอักษรย่อ ของเราได้
นอกจากนี้ สำหรับผู้ที่สนใจอักษรย่อในภาษาอังกฤษ สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากบทความ รวมอักษรย่อภาษาอังกฤษ ครับ
ดาวน์โหลด PDF รวมอักษรย่อยอดนิยม
สำหรับใครที่อยากได้อักษรย่อ ในรูปแบบไฟล์ PDF สามารถกดที่ปุ่มดาวน์โหลดได้เลย ฟรี ๆ
