ภาษาอีสาน หมวด ด

รวมภาษาอีสาน หมวด ด

ภาษาอีสาน หมวด ด ตามที่เคยรู้จัก ภาษาอีสาน มีอยู่หลายคำ จะมีคำไหนที่เรารู้จักไหมนะ

1. ดง
   หมายถึง ป่า
2. ดง
   หมายถึง ป่า ป่าใหญ่ ป่าทึบ ป่าที่มีต้นไม้ขึ้นหนาแน่นเรียก ดง
3. ดง (ตั้งไฟอ่อนๆ)
   หมายถึง เอาหม้อข้าวที่รินน้ำขึ้นตั้งไฟอ่อนๆ เพื่อให้ข้าวสุกเต็มที่ หรือทำให้ข้าวหม เรียก ดงเข้า
4. ดน
   หมายถึง นาน
5. ดอก(ขอน)
   หมายถึง ไม้ผุ
6. ดัง
   หมายถึง จมูก
7. ดังเหว่อ
   หมายถึง จมูกเจ่อ
8. ดังไฟ
   หมายถึง ก่อไฟ
9. ดั่นๆ ดิ้น
   หมายถึง ร้อนใจมาก
10. ดั้ว(งาม)
    หมายถึง ใบเขียวงาม
11. ดาก
    หมายถึง ก้น , ตูด , ส่วนท้าย ปลายลำไส้ใหญ่ที่ทวารหนัก เรียก ดาก อย่างว่า ซ่าเพิ่นซ่าดี ซ่าโตซ่าหีติดดาก (ภาษิต) ดินเหนียวสีแดงเรื่อๆ หรือสีเหลืองอ่อน เรียก ดินดาก.
12. ดาง
    หมายถึง ตาข่ายที่สานด้วยปอ ป่าน เรียก ดาง เช่น ดางแห ดางหวิง ดางมอง หรือสิ่งที่มีลักษณะเหมือนตาข่ายเรียก ดาง เช่น รวงผึ้งเรียก ดางเผิ้ง อย่างว่า ให้ค่อยทำเพียรสร้างเสมอแตนสร้างช่อ ให้ค่อยติดต่อไว้เสมอเผิ้งต่อดาง (อิน).
13. ดาวดิงส์
    หมายถึง ชื่อสวรรค์ชั้นที่ 2 ในจำนวนสวรรค์ 6 ชั้น คือ จาตูม ดาวดิงส์ ยามา ดุสิต นิมมา ปรนิมมิต สวรรค์ชั้นดาวดิงส์นี้พระอินทร์เป็นผู้ครอง อย่างว่า บาล่วงเท้านครใหญ่นาโค เชียงทองเกษิมส่ำราญเฮืองเหล้ม อุดมด้วยดาวดิงส์เทวโลก แก้วกู่ส้วยใสต้องชั่วปรางค์ (สังข์).
14. ดาวเฮือง
    หมายถึง ชื่อพรรณไม้ดอกชนิดหนึ่ง ดอกสีเหลือง เรียก ดอกดาวเฮือง.
15. ดาสะท้าน
    หมายถึง สนั่นหวั่นไหว
16. ดิ้นดัน
    หมายถึง ดิ้นรน ร้อนใจ
17. ดีครืน
    หมายถึง เสียงดังครืน ๆ
18. ดีแด่
    หมายถึง ดีเพราะ
19. ดีใจหลาย
    หมายถึง ดีใจจัง
20. ดึก
    หมายถึง ดึก, มืดค่ำ เดิก ก็เรียก
21. ดึกข่อนข่อน
    หมายถึง ดึกจวนจะสว่าง, ค่อนรุ่งสาง
22. ดุ
    หมายถึง ขยัน
23. ดุงเดิน
    หมายถึง เดินดุ่มๆ
24. ดูดัง
    หมายถึง จมูก
25. ดู๋
    หมายถึง ขยัน,บ่อย,มาก
26. ด่านด้าว
    หมายถึง ด่านที่เป็นป่าไม้
27. เดิก
    หมายถึง ดึก, มืดค่ำ
28. เดิกข่อนข่อน
    หมายถึง ดึกจวนจะสว่าง, ค่อนรุ่งสาง
29. เดินดุงดั้น
    หมายถึง เดินบุกป่าอย่างลำบาก
30. เด็กน้อย
    หมายถึง เด็กๆ, เด็กเล็ก
31. เด้อ
    หมายถึง นะ
32. แดกงา
    หมายถึง ขนมคลุกงา คือ คั่วงาแล้วตำข้าวเหนียวนึ่งผสมน้ำอ้อย เรียก เข้าแดกงา.
33. แดงจืงคืง
    หมายถึง แดงระเรื่อ
34. แดนดงกว้าง
    หมายถึง เขตป่าดงที่มีความกว้างขวาง
35. โดน
    หมายถึง นาน
36. โดนแล่ว
    หมายถึง นานแล้ว
37. ใด๋
    หมายถึง ไหน
38. ได
    หมายถึง มือ (ข.).
39. ได้
    หมายถึง ได้มา ตกมา อย่างว่า ได้เมียสาวปานได้งัวซาวแม่ ได้เมียแก่ปานได้แม่ซาวคน (ภาษิต) ได้กินว่าดี ได้สี้ว่าม่วน ได้ยินย้อนผี ได้สี้ย้อนฝัน (ภาษิต). เป็นคำช่วยกริยาบอกอดีต เช่น ได้เฮ็ดได้ทำ ได้เว้า อนุญาต เช่น กินได้ นอนได้ ไปได้ สามารถ มีความสามารถ เช่น เว้าได้ อ่านได้ เขียนได้.
40. ได้ลื่น
    หมายถึง ได้เปรียบ